Tης Ελένης Λαζάρου
Ο Πασχάλης Μπότσης γεννήθηκε μεγάλωσε και σπούδασε στις Σέρρες. Πολύ νωρίς όμως κατάλαβε ότι η πόλη των Σερρών δεν χωρούσε τα όνειρά του. Για αυτό αποφάσισε να αναζητήσει ένα καλύτερο αύριο που λαχταρούσε στην μακρινή Σουηδία. Τόλμησε και μετανάστευσε λίγο αφότου τελείωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις. Ο δρόμος δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα. Για ένα παιδί από την Ελλάδα η εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας, η μύηση σε μία διαφορετική κουλτούρα και η προσαρμογή σε ένα τελείως διαφορετικό κλίμα δεν ήατν εύκολα. Ήταν όμως αποφασισμένος να προσπαθήσει. Με επιμονή και σκληρή δουλειά τα κατάφερε. Έμαθε την γλώσσα και βρήκε δουλειά ως μάγειρας σε σχολείο ανακαλύπτοντας οτι εκτός από τους αριθμούς είχε έφεση και στην κουζίνα. Σήμερα ζει ευτυχισμένος στην Στοκχόλμη με την σύζυγο και τα δύο τους παιδιά . Από την Σουηδική πρωτεύουσα μιλά στην ιστοσελίδα aveserres.gr για την ιστορία του, την ζωή στην Βόρεια Ευρώπη και τα όνειρά του για το μέλλον….
Πασχάλη, ας ξεκινήσουμε γνωρίζοντάς σε καλύτερα. Πού γεννήθηκες και πού μεγάλωσες; Ποιες είναι οι πρώτες εικόνες και αναμνήσεις που κρατάς από τις Σέρρες και ποια ήταν η πορεία σου μέχρι να φύγεις από την Ελλάδα;
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην πόλη των Σερρών. Έχω πολύ όμορφες αναμνήσεις από τα παιδικά μου χρόνια και από τον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσα εκεί.
Μετά το σχολείο ακολούθησαν οι σπουδές μου και η στρατιωτική μου θητεία. Όταν ολοκλήρωσα τις υποχρεώσεις μου στον στρατό, είχα ήδη πάρει την απόφαση να φύγω από την Ελλάδα, καθώς δεν ήμουν καθόλου ικανοποιημένος από τις εργασιακές συνθήκες που επικρατούσαν στη χώρα μας.
Τι σπούδασες και με τι ασχολείσαι επαγγελματικά σήμερα στη Σουηδία; Είναι η δουλειά που κάνεις σήμερα κοντά σε αυτό που είχες φανταστεί για τον εαυτό σου όταν ήσουν νεότερος;
Σπούδασα Λογιστική στο ΤΕΙ Σερρών. Το επάγγελμα που ασκώ σήμερα στη Σουηδία δεν σχετίζεται, όμως, με τις σπουδές μου. Παρότι έχω σπουδάσει οικονομικά, εργάζομαι ως μάγειρας σε ένα δημοτικό σχολείο της Στοκχόλμης.
Από μικρός είχα ιδιαίτερη αγάπη για τη μαγειρική και, τελικά, αποφάσισα να ασχοληθώ επαγγελματικά με αυτόν τον χώρο.
Πότε και, κυρίως, γιατί πήρες τη μεγάλη απόφαση να μεταναστεύσεις στη Σουηδία; Ήταν μια απόφαση που είχες σχεδιάσει ή προέκυψε μέσα από μια επαγγελματική ή προσωπική ευκαιρία; Θυμάσαι τις πρώτες ημέρες σου εκεί;
Η απόφαση να μετακομίσω στη Σουηδία πάρθηκε λίγο μετά το τέλος της στρατιωτικής μου θητείας. Πάντα με γοήτευε η ιδέα να ζήσω σε μια άλλη χώρα, πιο οργανωμένη από την Ελλάδα. Παράλληλα, δεν ήμουν ευχαριστημένος από τις συνθήκες εργασίας στην πατρίδα μου. Γι’ αυτό αποφάσισα να χτίσω το μέλλον και τη ζωή μου στη Σουηδία.
Οι πρώτες ημέρες ήταν ιδιαίτερες. Όλα ήταν διαφορετικά: το περιβάλλον, το κλίμα, οι άνθρωποι και, φυσικά, η καθημερινότητα. Ήταν μια περίοδος γεμάτη νέες εμπειρίες, αλλά και πολλές υποχρεώσεις. Είχα ήδη ενημερωθεί για τα πρώτα βήματα που έπρεπε να κάνω και ξεκίνησα αμέσως όλες τις απαραίτητες διαδικασίες.
Για έναν Έλληνα που σκέφτεται σήμερα να αναζητήσει μια καλύτερη επαγγελματική προοπτική στη Σουηδία, πόσο εύκολο είναι στην πράξη να βρει δουλειά; Ποια προσόντα θεωρείς απαραίτητα και σε ποιους επαγγελματικούς κλάδους υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες;
Στη Σουηδία υπάρχουν αρκετές επαγγελματικές ευκαιρίες και για τους Έλληνες. Πιστεύω πως όποιος είναι πραγματικά αποφασισμένος να εργαστεί θα βρει δουλειά.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι η γνώση της Σουηδικής γλώσσας. Όσο καλύτερα τη γνωρίζει κάποιος, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να βρει γρήγορα εργασία και να ενταχθεί ουσιαστικά στη σουηδική κοινωνία.
Κλάδοι όπως η πληροφορική, η υγεία, τα οικονομικά και η εστίαση, αλλά και επαγγέλματα όπως οι οδηγοί λεωφορείων, ταξί και φορτηγών, προσφέρουν αρκετές ευκαιρίες απασχόλησης.
Έχοντας πλέον εμπειρία και από τις δύο χώρες, ποιες θεωρείς ότι είναι οι σημαντικότερες διαφορές ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σουηδία στις εργασιακές συνθήκες, στους μισθούς, στο ωράριο και γενικότερα στον σεβασμό προς τον εργαζόμενο; Υπάρχει όμως και κάποια πλευρά της εργασιακής ζωής στην Ελλάδα που σου λείπει;
Οι εργασιακές συνθήκες διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σουηδία. Στη Σουηδία υπάρχει μεγάλη συνέπεια και επαγγελματισμός. Οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις είναι τυπικοί στις υποχρεώσεις τους, συνεργάσιμοι και ιδιαίτερα οργανωμένοι.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία είναι η αξιοκρατία στις προσλήψεις και στην επιλογή προϊσταμένων και διευθυντών, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.
Δεν υπάρχει αδήλωτη εργασία. Όλοι οι εργαζόμενοι ασφαλίζονται από την πρώτη ημέρα και τα εργασιακά τους δικαιώματα προστατεύονται από αυστηρούς νόμους, οι οποίοι εφαρμόζονται στην πράξη.
Οι μισθοί είναι υψηλότεροι σε σχέση με την Ελλάδα, ενώ όσοι εργάζονται τα Σαββατοκύριακα ή σε βραδινές βάρδιες αμείβονται επιπλέον. Προσωπικά, στον επαγγελματικό τομέα δεν μου λείπει απολύτως τίποτα από την Ελλάδα.
Ένα από τα πρώτα εμπόδια για κάποιον που μετακομίζει στη Σουηδία είναι η γλώσσα. Πόσο δύσκολα είναι τελικά τα σουηδικά; Μπορεί κάποιος να ξεκινήσει μόνο με αγγλικά ή, για να ενταχθεί πραγματικά στην κοινωνία και να εξελιχθεί επαγγελματικά, είναι απαραίτητο να μάθει τη γλώσσα;
Η Σουηδική γλώσσα δεν είναι τόσο δύσκολη όσο πολλοί πιστεύουν. Εάν κάποιος ξεκινήσει να τη μαθαίνει και προσπαθεί να τη χρησιμοποιεί καθημερινά, μέσα σε περίπου δύο χρόνια μπορεί να επικοινωνεί με άνεση.
Σε ορισμένα επαγγέλματα μπορεί κάποιος να εργαστεί αρχικά γνωρίζοντας μόνο αγγλικά. Για να ενταχθεί, όμως, πραγματικά στην κοινωνία και στο σύστημα της Σουηδίας, είναι απαραίτητο να μιλάει Σουηδικά.
Οι Σουηδοί εκτιμούν ιδιαίτερα όσους προσπαθούν να μάθουν τη γλώσσα τους και είναι πάντα πρόθυμοι να βοηθήσουν.
Υπάρχει στην Ελλάδα η εικόνα μιας χώρας με πολύ βαρύ χειμώνα, ελάχιστο φως για μεγάλα διαστήματα και, αντίθετα, πολύ μεγάλες ημέρες το καλοκαίρι. Πώς βιώνεις εσύ αυτή τη μεγάλη αλλαγή στις εποχές; Πόσο δύσκολο ήταν για έναν Σερραίο, συνηθισμένο στον ήλιο και στο ελληνικό κλίμα, να προσαρμοστεί;
Οι χειμώνες στη Σουηδία είναι πράγματι πολύ διαφορετικοί από αυτούς της Ελλάδας. Υπάρχει πολύ χιόνι, αρκετό κρύο και πολλές ώρες σκοταδιού.
Αντίθετα, το καλοκαίρι υπάρχουν οι περίφημες λευκές νύχτες, όταν σχεδόν δεν νυχτώνει. Σίγουρα ήταν μια πρόκληση να προσαρμοστώ στις καιρικές συνθήκες. Πιστεύω, όμως, ότι οι προκλήσεις υπάρχουν για να τις αντιμετωπίζουμε και τελικά δεν δυσκολεύτηκα ιδιαίτερα.
Πώς είναι μια συνηθισμένη ημέρα της ζωής σου στη Σουηδία; Τι κάνεις όταν δεν εργάζεσαι, ποια είναι τα χόμπι και οι αγαπημένες σου δραστηριότητες και πόσο διαφορετικός είναι ο τρόπος ζωής και διασκέδασης από αυτόν που έχουμε στις Σέρρες;
Η καθημερινότητά μου ξεκινά νωρίς. Ξυπνάω στις έξι το πρωί. Ετοιμαζόμαστε με τη σύζυγό μου για τη δουλειά και παράλληλα ετοιμάζεται και ο μεγάλος γιος μας, τον οποίο αφήνω στο σχολείο πριν ξεκινήσω την εργασία μου.
Τα απογεύματα τα περνάμε συνήθως στο σπίτι ή συμμετέχουμε σε διάφορες δραστηριότητες, όπως το κολύμπι με το παιδί μου. Τα Σαββατοκύριακα, όταν δεν εργάζομαι, συναντιόμαστε με φίλους και τις οικογένειές τους ή κάνουμε εκδρομές σε γειτονικές περιοχές και πόλεις.
Μου αρέσει επίσης να πηγαίνω στον κινηματογράφο και στο γήπεδο, αλλά και να κάνω μεγάλους περιπάτους, καθώς η σουηδική φύση είναι πραγματικά μοναδικής ομορφιάς.
Η διασκέδαση στη Σουηδία διαφέρει αρκετά από την ελληνική πραγματικότητα. Ο περισσότερος κόσμος βγαίνει κυρίως τις Παρασκευές και τα Σάββατα, ενώ οι Κυριακές είναι πιο ήρεμες, καθώς οι περισσότεροι εργάζονται την επόμενη ημέρα.
Έχεις δημιουργήσει εκεί τη δική σου οικογένεια και τον δικό σου κύκλο ανθρώπων; Υπάρχει έντονο ελληνικό στοιχείο στην περιοχή όπου ζεις; Έχεις γνωρίσει άλλους Σερραίους και πόσο σημαντικό είναι για έναν άνθρωπο που ζει στο εξωτερικό να συναντά ανθρώπους από τον τόπο του;
Είμαι παντρεμένος και έχω δύο παιδιά. Ο κοινωνικός μας κύκλος δεν περιορίζεται μόνο σε Έλληνες. Έχουμε τόσο Έλληνες όσο και Σουηδούς φίλους.
Στην περιοχή της Στοκχόλμης όπου ζούμε κατοικούν σχετικά λίγοι Έλληνες. Θεωρώ, όμως, όμορφο να διατηρούμε επαφή τόσο με συμπατριώτες μας όσο και με ανθρώπους διαφορετικών εθνικοτήτων.
Όσα χρόνια κι αν περάσουν μακριά, η πατρίδα συνήθως παραμένει μέσα μας. Τι σου λείπει περισσότερο από τις Σέρρες; Οι άνθρωποι, η οικογένεια και οι φίλοι, το φαγητό, ο καιρός, οι βόλτες ή μήπως εκείνες οι μικρές καθημερινές στιγμές που καταλαβαίνουμε την αξία τους μόνο όταν φύγουμε;
Η νοσταλγία έχει, φυσικά, τη θέση της στην καθημερινότητά μου. Μου λείπει η οικογένειά μου, κάποιοι πολύ καλοί φίλοι, καθώς και η θάλασσα και οι πανέμορφες παραλίες της Ελλάδας.
Το ελληνικό φαγητό, όμως, δεν μου λείπει ιδιαίτερα, αφού ως μάγειρας μαγειρεύω συχνά τα αγαπημένα μας ελληνικά πιάτα.
Κάθε πότε επιστρέφεις στις Σέρρες και πώς αισθάνεσαι κάθε φορά που ξαναβρίσκεσαι εδώ; Βλέπεις την πόλη διαφορετικά τώρα που ζεις στο εξωτερικό; Υπάρχουν πράγματα που θεωρείς ότι έχουν αλλάξει προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο;
Επιστρέφω τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο στις Σέρρες. Κάθε φορά αισθάνομαι μεγάλη χαρά όταν συναντώ συγγενείς και φίλους.
Για να είμαι ειλικρινής, όμως, δεν μπορώ να πω ότι βλέπω πολλές αλλαγές προς το καλύτερο, ούτε στις Σέρρες ούτε γενικότερα στην Ελλάδα.
Κοιτάζοντας το μέλλον, υπάρχει στο μυαλό σου το ενδεχόμενο κάποια στιγμή να κλείσεις τον κύκλο της ζωής σου στη Σουηδία και να επιστρέψεις μόνιμα στις Σέρρες; Πού αισθάνεσαι σήμερα ότι βρίσκεται πραγματικά το «σπίτι» σου και τι θα έλεγες σε έναν νέο Σερραίο που αυτή τη στιγμή σκέφτεται να πάρει τη βαλίτσα του και να αναζητήσει μια νέα ζωή στη Σουηδία;
Κοιτάζοντας το μέλλον, δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα εάν θα επιστρέψω κάποια στιγμή μόνιμα στην Ελλάδα. Έχω δύο παιδιά που γεννήθηκαν και μεγαλώνουν στη Σουηδία, επομένως η προτεραιότητά μου είναι εκείνα και η σύζυγός μου.
Το σπίτι μας, η καθημερινότητά μας και η ζωή μας βρίσκονται στη Σουηδία. Στην Ελλάδα ερχόμαστε πλέον για διακοπές και για να επισκεφθούμε τους ανθρώπους μας.
Η συμβουλή που θα έδινα σε έναν Σερραίο που σκέφτεται να ξεκινήσει μια νέα ζωή στη Σουηδία είναι να το τολμήσει. Να μη φοβηθεί την αλλαγή, να επενδύσει στη μάθηση της γλώσσας και να γνωρίζει ότι οι δυσκολίες της αρχής μπορούν να ξεπεραστούν με υπομονή, επιμονή και σωστή προσπάθεια.
Εάν υπάρχει θέληση και αποφασιστικότητα, μπορεί να χτίσει μια πολύ καλή ζωή στη Σουηδία.
